--000-- Important statement - Some of those who are calling themselves as my so-called friends on the basis of acquaintance which has happened in a short duration of past time, behaved with me in past in a manner which was crossing over the limits of friendship in that time, vexatious, objectionable even after the frequent admonitions given by me, so I do not consider them as my friends who crosses over the limits of friendship. So I am not duty-bound to publish or answer their comments which are given on any of my blogs, or to answer their email, or to accept their friend invite on any of the social website like facebook, or to answer their messages sent through the comment form on blog. So please take a kind note that if it will be found out that the abovementioned persons tried to contact with me directly or indirectly by any types of means mentioned before or through any other person by incuring him / her inbetween or by maknig fake profile through it or by any other means, through the blog or through any other medium or if it will be found out that they have done any type of act which is vexatious for me, then proper action will be taken on it. Also by all this incidence the decision is taken that the right of publishing all the suspicious seeming comments given on the blog and the right of answering any of the suspicious seeming messages coming through the comment form is reserved, readers please take a kind note of it. ----- 00000 ----- महत्त्वाचे निवेदन - भूतकाळातील थोडक्या कालावधीकरता झालेल्या माझ्या ओळखीच्या आधारावर स्वतःला माझे तथाकथित मित्र म्हणवून घेणार्‍या काही जणांनी पूर्वी मी वारंवार समज दिल्यानंतरही, माझ्याशी तत्कालीन पद्धतीच्या मैत्रीच्या मर्यादा ओलांडणारे, मनस्ताप देणारे, आक्षेपार्ह वर्तन केले, त्यामुळे अशा मैत्रीच्या मर्यादा ओलांडणार्‍यांना मी माझे मित्र मानत नाही. त्यामुळे माझ्या कोणत्याही ब्लॉगवर आलेल्या त्यांच्या कॉमेंट्स प्रकाशित करणे किंवा त्यांना उत्तर देणे, किंवा त्यांच्या इमेलला उत्तर देणे, किंवा त्यांच्या फेसबुकसारख्या कोणत्याही सोशल वेबसाईटवर आलेल्या फ्रेंड इन्व्हाईटला ऍक्सेप्ट करणे, किंवा त्यांनी ब्लॉगवरील कॉमेंट फॉर्मद्वारा पाठवलेल्या निरोपाला उत्तर देणे यासाठी मी बांधील नाही. त्यामुळे उपरोल्लेखित व्यक्तिंनी आधी उल्लेख केलेल्या कोणत्याही प्रकारे किंवा दुसर्‍या एखाद्या व्यक्तीला मध्ये घालून तिच्याद्वारे किंवा बनावट प्रोफाईल तयार करून त्याद्वारे किंवा इतर कोणत्याही प्रकारे, ब्लॉग किंवा इतर कोणत्याही माध्यमातून माझ्याशी प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष प्रकारे संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केल्याचे आढळल्यास किंवा मला मनस्ताप होईल अशा प्रकारचे कोणतेही कृत्य त्यांनी केल्याचे आढळल्यास, त्यावर योग्य ती कारवाई करण्यात येईल याची कृपया नोंद घ्यावी. तसेच या सर्व प्रकारामुळे ब्लॉगवर आलेल्या संशयास्पद वाटणार्‍या सर्व कॉमेंट्स प्रकाशित करण्याचे आणि कॉमेंट्स फॉर्मद्वारे आलेल्या संशयास्पद वाटणार्‍या कोणत्याही निरोपाला उत्तर देण्याचे अधिकार राखून ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे, याची वाचकांनी कृपया नोंद घ्यावी. --000--

Monday, September 28, 2015

केरळ ट्रीप - काही अनुभव - भाग ७ - अलेप्पी ते कोवलम

भाग १, --- भाग २, --- भाग ३, --- भाग ४, --- भाग ५, --- भाग ६,
पुढे -

     सकाळी जाग आली, तेव्हा हलणाऱ्या बोटीमुळे की काय, पण झोप पूर्ण झाल्यासारखी वाटत नव्हती. मला बोटीवरून सूर्योदय बघायचा होता, पण सगळं आवरण्याच्या गडबडीत सूर्योदय काही बघायला मिळाला नाही. त्यात गरम पाण्याची सोय नसल्याने, थंड पाण्यावरच भागवून आम्ही तयार होत होतो, तेवढ्यात बोट अचानक चालू झाली. बोट सकाळी आठ वाजता चालू व्हायच्या ऐवजी साडेसातच्या आधी चालू झाली, याचं नवल करत आम्ही घाईने आटोपून, आमचं सामान घेऊन बाहेर डेकवर आलो.

     
ब्रेकफास्टची तयारी
     
     सकाळच्या कोवळ्या उन्हात बॅकवाॅटरचं दृश्य खूप आल्हाददायक दिसत होतं. आम्ही थोडावेळ बाहेरचं दृश्य बघण्यात रमलो नाही, तोच पावणेआठच्या सुमारास चहा आणि त्याच्याबरोबर ब्रेकफास्टही आला. ते पाहून मला अजूनच आश्चर्य वाटलं, कारण आदल्या दिवशी आम्हांला आमच्या ड्रायव्हरने सांगितलं होतं, की बोटीतून जेट्टीवर उतरल्यावर साडेनऊ वाजता तिथे आमचा ब्रेकफास्ट होईल. पण जास्त विचार न करता आम्ही चहा घ्यायला सुरूवात केली. ब्रेकफास्टसाठी आम्हांला जाड छोटे डोसे, चटणी आणि सांबार एवढं आणून दिलेलं होतं. सगळ्यांचे डोसे खाऊन होत आले असतांना चटणी संपली म्हणून वाढप्याला अजून चटणी आणायला सांगितल्यावर, त्याने "चटणी संपली. एवढीच चटणी केली होती." असं उत्तर दिलं आणि पुढे काही न बोलता तो निघून गेला. या सगळ्या गडबडीत आमच्या हाऊसबोटीच्या पॅकेजमध्ये समावेश असलेली अननस, पपई अशी फळं (जी मधल्या पॅसेजमध्ये बेसिनजवळ रचून ठेवली होती) आम्हांला दिली गेली नव्हती. ती जाणीवपूर्वक दिली गेली नव्हती, की त्या दिवसाच्या एकंदर गडबडीत दिली गेली नव्हती हे कळू शकलं नाही.

   
     ब्रेकफास्ट झाल्यावर आम्ही पुन्हा बाहेर दिसणारं दृश्य बघायला लागलो. तेवढ्यात कर्मचाऱ्यांमधला जो मुख्य होता, त्याने आम्हांला आमचा फीडबॅक लिहिण्यासाठी एक फाॅर्म दिला. आमचा फीडबॅक लिहून झाल्यावर आम्ही तो फाॅर्म त्याला परत दिला आणि त्यात काय सूचना लिहिल्या आहेत, हे त्याला सांगायला लागलो. पण त्याचं आमच्या बोलण्याकडे लक्षच नव्हतं, त्याने झटकन तो फाॅर्म खिशात ठेवून दिला आणि तो चालकाशी मल्याळी भाषेत काहीतरी बोलायला लागला. आदल्या दिवशीची त्याची वागणूक आणि आताची त्याची वागणूक यात कमालीचा फरक होता.

     आमची बोट मोठ्या झपाट्याने साडेआठपर्यंत जेट्टीवर आलीसुद्धा आणि चक्क आमचा ड्रायव्हरही गाडी घेऊन तिथे हजर होता. आम्ही बोटीतून खाली उतरलो. समोर असलेलं मिनार डी लेकचं ऑफीस बंद दिसत होतं, आजूबाजूलाही सगळी सामसूम दिसत होती. बोटीवरच्या लोकांनी आमचं सामान आणून गाडीत चढवलं आणि आमचा निरोप घेतला. मग आमचा ड्रायव्हर हळूच म्हणाला, की आदल्या दिवशी बोटीवर ज्याने आमचं सामान चढवलं होतं, तो बोटीवरचा कुक आमच्या पाठीमागच्या बोटीत चढला होता आणि आम्ही जिथे उतरलो होतो, तिथेच त्याची बोट चालू होत असतांना तो पाण्यात पडून, बोटीच्या प्राॅपेलरमध्ये अडकून, गेला होता. त्यामुळे त्याला श्रद्धांजली वाहण्यासाठी मिनार डी लेकचे सगळे व्यवहार बंद होते. आदल्या दिवशी आमची बोट चालू झाल्यावर काही मिनिटांतच ही दुर्दैवी घटना घडली होती. ती अनपेक्षित बातमी ऐकून आम्ही सुन्न झालो. बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांच्या विचित्र वागण्याचं कारण आता उलगडलं होतं. ती दुर्दैवी घटना घडली नसती, तर त्यांनी ठरल्याप्रमाणे साडेनऊ पर्यंत आम्हांला जेट्टीवर आणलं असतं.

     त्या बातमीचा धक्का पचवत आम्ही गाडीत बसलो आणि कोवलमच्या दिशेने आमचा पुढचा प्रवास चालू झाला. वाटेत लागणाऱ्या कालव्यांवरून जाणाऱ्या पुलांपाशी पुष्कळशा ब्राह्मणी घारी भक्ष्यासाठी घिरट्या घालतांना दिसत होत्या. आता आम्हांला सततच्या प्रवासाने गाडीत नुसतं बसूनही पाठीला रग लागल्यासारखं होत होतं. त्यात त्या दिवशी आम्हांला तिथल्या उन्हाचा चटका जाणवत होता. गाडीत एसी चालू असतांनाही वातावरणातल्या उष्णतेमुळे एसीचा काहीच उपयोग होता नव्हता. एसी बंद करून गाडीच्या खिडक्या उघडून द्याव्यात म्हणजे तरी थोडी हवा येईल असं वाटत होतं. जसं ऊन वाढलं, तसं खिडकीतून आलेल्या उन्हाच्या कवडशाचाही त्वचेला चटका जाणवायला लागला. त्या उन्हामुळे गाडीतल्या एसीत जीव कोंदटल्यासारखं वाटून, अस्वस्थ होऊन आमच्यापैकी एका वयस्क व्यक्तीने टाॅयलेटची सोय असलेलं एखादं चांगलं हॉटेल पाहून तिथे गाडी थांबवायची ड्रायव्हरला सूचना केली.

     दोनतीनदा गाडी हॉटेलपाशी थांबवण्याची सूचना केल्यावर मग अचानक ड्रायव्हरने एका पेट्रोल पंपापाशी गाडी थांबवली आणि ज्यांना टाॅयलेटला जायचं असेल, त्यांनी जाऊन यावं म्हणून त्याने सांगितलं. आता गाडी थांबवलीच आहे, म्हणून तिथे जाऊन पाहिलं, तर टाॅयलेटच्या पॅसेजमध्ये एका नळाचा पाईप फुटून त्याचं पाणी तुंबलं होतं. ड्रायव्हरला ते सांगितलं आणि त्याला आम्ही पुन्हा बजावलं, की त्या व्यक्तीला उन्हाचा त्रास होतोय आणि तिला अस्वस्थ वाटत असल्याने ज्यूस घेण्यासाठी म्हणून हॉटेलपाशी गाडी थांबवायची आहे. तरी ड्रायव्हरने त्याचा हेका चालवत शहरातली सगळी चांगली दिसणारी हॉटेल्स मागे टाकली आणि शहराबाहेरच्या एका हॉटेलच्या पुष्कळ पुढे नेऊन गाडी उभी केली. 'सकाळी विशिष्ट वेळेच्या आत त्या शहराबाहेर पडलो नसतो, तर मालवाहतूकीच्या ट्रॅफीकमध्ये आपण अडकलो असतो,' असं कारण त्याने लगेच पुढे केलं. 

     गाडीपासून त्या हॉटेलपर्यंतचं अंतर भर उन्हातून पार करत आम्ही त्या हॉटेलमध्ये पोहोचलो. त्या हॉटेलच्या मेनूकार्डावर ज्यूस होतं, पण त्यावेळी हॉटेलमध्ये ज्यूस मिळणार नव्हतं, तिथे फ्रुटी, स्लाईस अशी पेयंही नव्हती. फक्त हॉटेलच्या आत सावलीत बसल्याने ज्या व्यक्तीला बरं वाटत नव्हतं, तिला जरा बरं वाटलं होतं इतकंच! "आता हॉटेलमध्ये आलोच आहोत तर इथे एक मिरिंडाची बाटली विकत घ्यावी (पुढे प्रवासात उपयोगी पडेल या हेतूने) आणि शेजारीच असलेल्या ज्यूसच्या दुकानात जाऊन ज्यूस घ्यावं," असं मी इतरांना सुचवत होते, ते आमच्या ड्रायव्हरने ऐकलं. अचानक एकाएकी त्याची ट्यूब पेटल्यासारखा तो हॉटेलच्या मालकाला म्हणाला, की "या सगळ्यांना उन्हाचा त्रास होतोय, यांना शेजारच्या दुकानात जाण्याचा त्रास सोसवणारा नाही, म्हणून यांना ज्यूस आणून इथेच द्या." ते ऐकून मला हसावं की रडावं ते कळेना. भर उन्हातून पण मोकळ्या हवेतून लांबवर चालत आम्ही इथपर्यंत आलो होतो, आता चार पावलं तीही सावलीतलीच चालून शेजारच्या दुकानात जाणं काही त्या व्यक्तीला कठीण नव्हतं. जेव्हा गाडीतल्या एसीमुळे आणि बंदीस्त खिडक्यांमुळे त्या व्यक्तीचा जीव कोंदटल्यासारखा झाला होता, तेव्हा ही तत्परता दाखवून गाडी लगेच एखाद्या हॉटेलपाशी थांबवली असती, तर जास्त बरं झालं असतं. असो. ड्रायव्हरच्या सूचनेप्रमाणे हॉटेलच्या मालकाने तत्परता दाखवत लगेच शेजारच्या दुकानातून सगळ्यांसाठी ज्यूसची ऑर्डर दिली. अर्थात त्या तत्परतेचा त्याने बिलात जास्तीचा चार्जही लावला, ही गोष्ट वेगळी!

     तिथून पुढे निघाल्यावर दुपारी दीडच्या सुमाराला आम्ही एका हॉटेलमध्ये जेवणासाठी थांबलो. ते हॉटेल दिसायला चांगलं स्वच्छ, चकचकीत होतं, तिथे लोकांची गर्दीही होती, आम्ही त्या हॉटेलच्या पहिल्या मजल्यावर जेवायला गेलो. बरेचसे लोक तिथली थाळी घेतांना दिसत होते. थाळी मोठी होती, तीनचार भाज्या, जाड तांदुळाचा भात, साध्या तांदुळाचा भात, सांबार अशा भरगच्च मेनूने भरलेली दिसत होती. त्या दिवशी उन्हाच्या काहिलीमुळे आम्ही सगळेच हैराण झालो होतो, त्यामुळे काही जेवावसंही वाटत नव्हतं. आम्हांला कोणालाच एवढी भरगच्च थाळी घेण्याची इच्छा नसल्याने, आम्ही टोमॅटो सूप, मटार पनीरची भाजी आणि पोळ्या एवढंच मागवायचं ठरवलं. टोमॅटो सूप प्यायल्याने जरा तहान भागल्यासारखं वाटेल, असा विचार आम्ही केला होता. आमच्यासमोर टोमॅटो सूप आलं आणि ते पिऊन पाहिल्याबरोबर सगळ्यांना उचक्या लागायला लागल्या, टोमॅटो सूपमध्ये भरपूर मिरपूड घातली होती, त्यामुळे सगळ्यांची तोंडं भाजली होती. नंतर भाजी आणि पोळ्या आल्या, पोळ्या पापडासारख्या पातळ आणि जेमतेम शेकलेल्या होत्या, भाजीही मसालेदार असल्याने सणसणीत लागत होती. कशीबशी पुढ्यात आलेली एक पोळी खाऊन मी माझं जेवण संपवलं. बाकीच्यांच्या जेवणाचेही असेच हाल झाले होते. जेवण झाल्यावर निदान आईसक्रीम खाऊन पोळलेलं तोंड शांत करावं असा विचार करत आम्ही आईसक्रीम मागवलं, तर त्या हॉटेलमध्ये आईसक्रीम ठेवलं जात नव्हतं, असं कळलं.

     हॉटेलमधून बाहेर पडून आम्ही तिथे जवळच असलेल्या एका जनरल स्टोअर्समध्ये गेलो, तिथे आईसक्रीम विकायला ठेवलेलं होतं. तिथल्या एका स्थानिक कंपनीचे आईसक्रीमचे कप विकत घेऊन आम्ही गाडीपाशी आलो. सगळ्यांचं आईसक्रीम खाऊन होत आल्यावर एका आईसक्रीमच्या कपाच्या तळाशी केस निघाला. मी आईसक्रीममध्ये केस निघालेला पहिल्यांदाच बघत होते. दुकानदाराकडे तक्रार केल्यानंतर त्याने अर्थातच, "आईसक्रीम खायच्या आधी केस निघाल्याचं सांगायला हवं होतं, आता आईसक्रीम खाऊन झाल्यावर तुमच्या तक्रारीचा काही उपयोग नाही." असं सांगत हात वर केले. आम्हांला पुढे प्रवास करायचा असल्याने, त्याच्याशी जास्त वाद न घालता आम्ही पुढे निघालो.

     वाटेत एक टोलनाका लागला, त्या टोलनाक्यावर टोल वसूल करायला सगळ्या स्त्रिया बसल्या होत्या. असं दृश्य महाराष्ट्रात कधी दिसेल, याचा विचार करत आम्ही पुढे निघालो. महाराष्ट्रातल्या प्रगतीच्या गप्पा करणाऱ्या राजकारण्यांनी केरळमधल्या या गोष्टीची आवर्जून दखल घेतली पाहिजे, असं मला वाटून गेलं.

     पुढे प्रवासात आम्हांला 'कोलाम'च्या नावाची पाटी दिसली, तेव्हा कोवलम जवळ आलं, असा आमचा गैरसमज झाला. पण लगेच ड्रायव्हरने 'कोलाम' आणि 'कोवलम' ही दोन वेगळी ठिकाणं आहेत, असं सांगत आमचा गैरसमज दूर केला. तोपर्यंत वातावरणातली उन्हाची काहिलीही जरा कमी झाली होती. अजून तासाभराचा प्रवास करून आम्ही कोवलममध्ये आलो.

     कोवलममध्ये 'कासवुमालिका' नावाच्या दुकानासमोर गाडी थांबवत ड्रायव्हरने, "इथे तुम्हांला हव्या असतील, तर साड्या खरेदी करता येतील." अशी सूचना दिली. आम्ही गाडीतून उतरून दुकानात गेलो. तिथे साड्यांची खरेदी चालू असतांना, महाराष्ट्रातून आलेल्या प्रवाशांचा एक गट दिसला. त्यांच्यापैकी काहीजण त्र्यंबकेश्वरहून आले होते, त्यांच्याशी बोलतांना त्यांच्या आणि आमच्या काही कॉमन ओळखी निघाल्या, मग गप्पा चालू झाल्या. साड्यांची खरेदी झाल्यावर तिथल्या विक्रेतीने सांगितलं, की वरच्या मजल्यावर पुरूषांचे कपडे विकायला ठेवलेले आहेत. मग आम्ही वरच्या मजल्यावर गेलो, त्र्यंबकेश्वरचा ग्रुपही तिथे वरती आला होता. तिथे त्या सगळ्यांना शर्ट दाखवायला एकदोनच विक्रेत्या होत्या, त्या प्रत्येकाने पसंत केलेल्या खोक्यातला शर्ट काढून, त्याच्या टाचण्या, पिना काढून तो शर्ट ट्रायल करता देत होत्या, ट्रायल झाल्यावर पुन्हा त्या शर्टाची घडी घालून तो जसाच्या तसा खोक्यात ठेवत होत्या. आमच्यादेखत त्यांनी किमान पन्नासेक शर्ट उघडून, पुन्हा घडी घालून ठेवले. विक्रेत्या कमी असल्याने साहजिकच स्त्रियांच्या साडीखरेदीपेक्षा, पुरुषांच्या खरेदीला जास्त वेळ लागला. खरेदी झाल्यावर आम्ही गाडीत बसून आमच्या हॉटेलकडे निघालो.

     'समुद्रतीरम' नावाचं आमचं हॉटेल समुद्रकिनाऱ्यासमोरच्या छोट्या टेकाडावर वसलं होतं. समुद्रकिनाऱ्याजवळच्या रस्त्यावरून जात आमची गाडी त्या छोट्या टेकाडाचा चढ चढायला लागली. हॉटेलच्या पोर्चमध्ये गाडी थांबली, आम्ही खाली उतरलो, हॉटेलच्या कर्मचाऱ्याने आमचं सामान उतरवून घेतलं आणि टेकाडाखालच्या मोकळ्या जागेत गाडी पार्क करण्यासाठी ड्रायव्हर निघून गेला. आम्ही रिसेप्शनवर जाऊन तिथले फॉर्म भरून दिले आणि त्या हॉटेलमध्ये सायबर कॅफेची सोय आहे का, याची चौकशी केली. आमच्या परतीच्या विमानासाठी आमचं वेब चेक इन करून आम्हांला आमच्या सीट्स आरक्षित करायच्या होत्या. पण त्या हॉटेलमध्ये सायबर कॅफेची सोय नव्हती. हॉटेलमध्ये वायफायची सोय होती आणि ते आम्हांला आवश्यक त्या कागदपत्रांची प्रिंटआऊट काढून द्यायला तयार होते. पण कोणाच्या मोबाइलवरून वेब चेक इन करायचं झालं, तर नियमाप्रमाणे आम्हांला अजून चोवीस तास थांबावं लागणार होतं.

     आमचं बोलणं होत असतांनाच हॉटेलचा एक कर्मचारी आमच्यासाठी वेलकम ड्रिंक म्हणून काळ्या द्राक्षांचं ज्यूस घेऊन आला. ते ज्यूस चवीला थोडं आंबट असलं, तरी उन्हाच्या काहिलीने त्रस्त झालेल्या आम्हांला ज्यूस पिऊन बरं वाटलं होतं. आमच्या खोल्या दुसऱ्या मजल्यावर होत्या आणि हॉटेलला लिफ्ट नव्हती. जिना चढून आम्ही वरती गेलो. आमच्या खोल्यांसमोरच्या पॅसेजच्या खिडक्यांच्या काचांवर केरळमधल्या वेगवेगळ्या ठिकाणांचे आकर्षक फोटो लावलेले होते. आमच्या प्रत्येकाच्या खोल्या प्रशस्त होत्या. खोल्यांच्या एका बाजूला मोठ्या फ्रेंच विंडो पद्धतीच्या सरकणाऱ्या काचा लावलेल्या होत्या, त्या काचांपलिकडे गॅलरी होती. गॅलरीतून खालच्या पहिल्या मजल्यावर असलेला स्विमिंगपूल, हॉटेलची हद्द संपल्यावरचा पुढचा टेकाडाचा उतरणीचा परिसर, त्याच्यापुढचा समुद्रतीर, त्याच्यापुढे थेट क्षितिजापर्यंत पसरलेला अथांग निळा सागर हे सगळं दिसत होतं. ते दृश्य मनाला आल्हाद देत होतं. आम्ही तिथे आल्यानंतर थोड्याच वेळात आम्हांला तिथे खालच्या स्विमिंगपूलच्या जवळ येऊन बसलेल्या एका मोराने दर्शन दिलं.

     जरा वेळ आम्ही आपापल्या खोल्यांमध्ये विसावलो. आमच्या प्रत्येकाच्या खोलीत बेड आणि इतर फर्निचरव्यतिरिक्त एक छोटा फ्रीज, टीव्ही, फोन आणि एसीची सोय होती. टाॅयलेट प्रशस्त होतं, त्यात चोवीस तास गरम पाण्याची सोय होती, नळांना भरपूर पाणी होतं आणि तिथे टाॅवेल, साबण, शांपू, माॅईश्चरायझर आणि शाॅवर कॅप्स असं सगळं ठेवलेलं होतं. थोडी विश्रांती झाल्यानंतर फ्रेश होऊन आमच्यापैकी काहीजण समुद्रकिनाऱ्यावर फिरायला निघाले, काहीजण हॉटेलवर थांबले. दुपारी नीट जेवण न झाल्याने आणि उन्हाच्या तडाख्यामुळे मला पित्त झालं होतं, त्यामुळे मी हॉटेलवरच थांबले. पित्तावर घरगुती औषधं घेऊन मी गॅलरीत बसून आसपासचा परिसर न्याहाळण्यात वेळ घालवला.

सूर्यास्ताच्या वेळी समुद्रकिनाऱ्यावर जमलेली गर्दी
   
कोवलमचा स्वच्छ समुद्रकिनारा, निळाशार समुद्र आणि आकाशातली रंगांची उधळण - सारं कसं अगदी नेत्रसुखद आणि प्रसन्न वाटत होतं!
    
     अंधार पडायला लागल्यावर फिरायला गेलेले परत आले आणि आम्ही सगळ्यांनी एका खोलीत एकत्र बसून आमच्यासाठी चहा मागवला. जे बाहेर फिरायला गेले होते, त्यांनी तिथल्या एका दुकानदाराकडून डाळीचे वडे विकत घेऊन खाल्ले होते. त्यांना वडे आवडल्याने, त्यांनी आमच्यासाठीही ते वडे आणले होते. मला पित्त झाल्याने, मी ते वडे खावेत की न खावेत ह्याचा विचार करत होते, पण शेवटी वडे खावेत या विचाराने उचल खाल्ली आणि मी ते वडे खाल्ले. वड्यांची चव खरंच खूप छान होती. मला बाहेर फिरायला गेलेल्यांकडून एक बातमी कळली होती, वड्याच्या दुकानापासून जवळच आमच्या जाण्यायेण्याच्या रस्त्यावर एक सायबर कॅफे होता.   

     आमचा चहा आला तेव्हा त्या माणसाकडे आम्ही खोलीतला टीव्ही लागत नाही आणि एसीचा रिमोट चालत नाही म्हणून तक्रार केली. त्याने दुसरा माणूस पाठवला. त्या दुसऱ्या माणसाने आम्हांला तो टीव्ही व्हिडिओ मोडमध्ये नेऊन कसा चालू करायचा ते दाखवलं. एसीच्या रिमोट मधले सेल बहुधा बदलायला आल्याने, तो चालत नव्हता, मग त्या माणसाने, 'मी खाली जाऊन मुख्य ऑफिसमधून तुमचा एसी सेट करून देतो, तुम्ही मात्र रिमोटवरून एसीची सेटींग्ज बदलण्याचा प्रयत्न करू नका.' असं सांगत आमचा एसी सेट करून दिला.    

     थोड्या वेळाने नेहमीपेक्षा जरा लवकरच आम्ही जेवायला गेलो. आधी मी जेवायचं नाही असं ठरवलं होतं, पण त्या हॉटेलच्या वातावरणात थोडं बरं वाटल्याने, मी दहीभात खाऊ शकेन असं मला वाटलं. बाकीच्यांचं काय मागवावं हे निश्चित ठरत नव्हतं म्हणून आम्ही आधी फक्त दही आणि भाताचीच ऑर्डर दिली. ते ऐकून वेटर म्हणाला, की तुम्ही टोमॅटो सूप घ्या. त्याला आमचा दुपारचा अनुभव सांगितल्यावर तो म्हणाला, की त्यांच्या सूपमध्ये मिरपूड घातली जात नाही. मग आम्ही टोमॅटो सूप मागवलं आणि त्याच्या जोडीला गोड असतो म्हणून नवरतन कुर्मा आणि पोळ्या मागवल्या. मग परत त्या वेटरने आम्हांला पापड आणि सॅलड घेण्याचा आग्रह केला, म्हणून आम्ही तेही मागवलं. वास्तविक आमचे ह्या जेवणाचे पैसे बुकींगच्या वेळीच भरलेले असल्याने, आम्ही जितके कमी पदार्थ मागवले होते, तितका हॉटेलचा फायदाच होता, पण इथल्या वाढप्यांना बहुधा ग्राहकांचं पूर्ण समाधान कसं होईल, हे पाहण्याचं प्रशिक्षण दिलेलं दिसत होतं. हे 'सोपानम हेरिटेज' मध्ये आम्हांला आलेल्या अनुभवाच्या पूर्ण विपरीत होतं. असो.

     वेटरने सांगितल्याप्रमाणे टोमॅटो सूप खरोखर सौम्य चवीचं होतं. इतरांबरोबर मीही टोमॅटो सूप घेतलं. मग थोडा दही भात खाल्ला आणि पित्तावर गोळी घेतली. तोपर्यंत बाकीचे मला सांगायला लागले, की तू इतरही पदार्थ खाऊन बघ. मी त्यांच्या आग्रहामुळे बाकीचेही थोडेथोडे पदार्थ खाऊन पाहिले, त्यांची चव खरोखर चांगली होती. मग मी अगदी पोटभर नाही, तरी बऱ्यापैकी कधी जेवले ते माझं मलाच कळलं नाही. आमचं जेवण झाल्यावर वेटरने पुन्हा आम्हांला सर्वांना आईसक्रीम हवं आहे का, म्हणून आवर्जून विचारलं आणि आम्हांला आईसक्रीम आणून दिलं.

     जेवण झाल्यावर आम्ही सगळे वरती आलो. आमच्या सगळ्यांच्या बोलण्यात एक गोष्ट वारंवार येत होती, की 'या हॉटेलमध्ये आम्हांला विलक्षण प्रसन्न आणि शांत वाटत होतं.' त्यानंतर बाकीचे सगळे गप्पा मारत बसले होते, मला मात्र गोळीच्या प्रभावामुळे ताबडतोब एकदम शांत झोप लागली होती.

Sunday, September 13, 2015

केरळ ट्रीप - काही अनुभव - भाग ६ - अलेप्पी - हाऊसबोटीतला अनुभव

पुढे -

     दुसऱ्या दिवशी सकाळी आम्ही लवकर आटोपून तयार झालो होतो, पण साडेसात वाजून गेले होते, तरी आम्हांला कबूल केल्याप्रमाणे चहा मिळाला नव्हता. रिसेप्शनवर कोणी नव्हतं. त्यात मी आदल्या दिवशी दुसऱ्या खोलीत चार्ज करण्यासाठी दिलेले कॅॅमेऱ्याचे सेल चार्ज झाले नव्हते, त्या सेलच्या चार्जरचा इंडिकेटर दिवाच लागत नव्हता. माझ्या खोलीतल्या प्लगला तो चार्जर जोडल्यावरही त्याचा दिवा लागत नव्हता, मात्र त्या प्लगवर मोबाईल चार्ज होत होते, त्यामुळे बहुधा सेलचा चार्जर बिघडला असावा, असा निष्कर्ष काढून मी तो चार्जर आणि कॅॅमेरा सामानात पॅक करून ठेवून दिला. (त्यामुळे या प्रवास वर्णनातल्या काही भागात आमच्या ग्रुपमधल्या बाकीच्या लोकांनी काढलेले फोटो मला वापरावे लागले; ते फोटो माझ्या कॉपीराईटसह वापरण्याची परवानगी त्यांनी दिल्याबद्दल मी त्यांचे आभार मानते.)  

     पावणेआठ वाजून गेल्यावर आम्हांला चहा मिळाला आणि मग पाठोपाठ ब्रेड, बटर, जाम देण्यात आलं. आम्ही झटपट चहा घेऊन आणि ब्रेड खाऊन निघालो, तरी चेक आऊट करून, आमचं सामान गाडीत भरून तिथून निघेपर्यंत साडेआठ झाले होते. आदल्या रात्री जी कार खाली आली होती, तिच्या ड्रायव्हरने ती कार वर नेण्याचा प्रयत्न केला होता, पण त्या तीव्र चढावर ती कार वरती चढेना, त्यामुळे रस्त्यात ती कशीबशी एका बाजूला लावून ठेवलेली होती. ती कार कशी वरती नेली जाणार होती कोणास ठाऊक? असो. आमची जीप वरती चढत असतांना त्यातलं सामान खालच्या बाजूला आमच्या दिशेने घसरून येत होतं, एकीकडे ते सामान सांभाळायचं आणि दुसरीकडे जीपच्या पाठच्या उघड्या दरवाजातून आपण स्वतः पडू नये म्हणून जीपमधल्या हँडलला गच्च धरून ठेवायचं अशी आमची कसरत चालली होती. शेवटी एकदाचे आम्ही मुख्य रस्त्यावरच्या आमच्या गाडीपाशी पोहोचलो आणि ग्लेनमोअर हॉटेलचा मुक्काम संपला एकदाचा म्हणून हुश्श केलं.

     हॉटेलच्या जीपमधलं आमचं सामान आमच्या गाडीत टाकून आम्ही गाडीत बसलो आणि अलेप्पीच्या दिशेने आमचा प्रवास सुरू केला. अलेप्पीला जातांना आम्ही मुन्नारला ज्या मार्गाने आलो, त्याच मार्गाने परत जाणार होतो. आता गाडीतला एसी पुन्हा चालू झाला होता. परत जातांना वाटेत आम्हांला येतांना जो धबधबा लागला होता, तो दिसला. ड्रायव्हर आता तिथे गाडी थांबवेल आणि आम्हांला गाडीतून उतरून फोटो काढू देईल असं आम्हांला वाटलं. पण उशीर झाला आहे अशी सबब पुढे करत ड्रायव्हरने फक्त गाडीतूनच फोटो काढू दिले आणि आम्ही एखाददुसरा फोटो काढतोय न काढतोय तोपर्यंत त्याने लगेच गाडी चालू केलीही. खरंतर आम्हांला तासभर उशीर झालेलाच होता, त्यात अजून पाचसात मिनिटांचा उशीर झाल्याने विशेष फरक पडणार नव्हता, पण ड्रायव्हरला मात्र तसं वाटत नव्हतं.

ड्रायव्हरने गाडी न थांबवल्यामुळे अखेर आम्हांला आधी मुन्नारला जातांना काढलेल्या धबधब्याच्या अर्धवट फोटोवरच समाधान मानावं लागलं.
   
     मुन्नारहून निघतांना आमचा ब्रेकफास्ट नीट न झाल्याने अलेप्पीला जाण्यापूर्वी वाटेत कुठेतरी ब्रेकफास्टसाठी गाडी थांबवण्याची आम्ही ड्रायव्हरला सूचना केली, ती मात्र त्याने ऐकली. वाटेत एका हॉटेलपाशी त्याने गाडी थांबवली. हॉटेलमध्ये फार वेळ घालवायचा नाही, म्हणून आम्ही वडा सांबारची ऑर्डर दिली, तर तिथल्या मुलाने आमच्यासमोर थंडगार मेदूवडे आणि चटणी आणून ठेवली. त्यांच्या हॉटेलमध्ये वड्याबरोबर सांबार देण्याची पद्धत नव्हती, हे पाहून आश्चर्य वाटलं. मेदूवडे खाऊन आम्ही अलेप्पीच्या दिशेने निघालो.

     अलेप्पी जवळ आल्यावर तिथली काही घरं अगदी कालव्यालगत असलेली दिसली. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे ती घरं तुलनेने खालच्या पातळीवर होती आणि भिंतीचा बांध घातलेल्या कालव्यातली पाण्याची पातळी मात्र त्याच्यापेक्षा जास्त होती. ते दृश्य पाहून 'पावसाळ्यात कालव्यातलं पाणी भिंत ओलांडून ह्या घरात शिरत असेल का?' असा प्रश्न मनात उभा राहिला. तिथून पुढे जातांना ड्रायव्हरने मुख्य कालव्याचा रस्ता सोडून अरूंद गल्लीबोळांमधून गाडी न्यायला सुरूवात केली आणि शेवटी एकावेळी जेमतेम एकच गाडी जाऊ शकेल अशा रस्त्याने आमची गाडी 'मिनार डी लेक' नावाच्या बोट टूर एजन्सीच्या ऑफिससमोर येऊन थांबली. ऑफिससमोरच मिनार डी लेकची प्रायव्हेट जेट्टी होती. तिथे काही हाऊसबोटी पाण्यात उभ्या होत्या. एव्हाना साडेअकरा वाजले होते.

     मिनार डी लेकच्या लहानशा ऑफीसमध्ये सगळ्यांनी उगीचच गर्दी करायला कशाला जायचं या विचाराने मी ऑफीसच्या बाहेरच थांबले होते. तिथे समोरून एक बाई येतांना दिसल्या, त्या मिनार डी लेकच्या मालकीणबाई आहेत म्हणून ड्रायव्हरने आमची ओळख करून दिली. मालकीणबाईंचा वेष अतिशय साधा होता, त्यांच्याकडे पाहून 'ह्या इथल्या एजन्सीत काम करणाऱ्या कोणी महिला कर्मचारी असाव्यात,' असाच कोणाचाही समज झाला असता. त्या इतक्या मोठ्या एजन्सीच्या मालक आहेत याचा डामडौल त्यांच्या वागणुकीत दिसून येत नव्हता, पण त्यांच्याशी बोलतांना त्यांच्या बोलण्यातला अधिकार मात्र जाणवत होता. माझ्याशी बोलून मालकीणबाई ऑफीसमध्ये गेल्या, आमच्या ग्रुपच्या कागदपत्रांची पूर्तता झाल्यावर त्या स्वतः आम्हांला आमच्या हाऊसबोटीत सोडण्यासाठी आल्या.

जेट्टीवर पाहिलेली पहिली हाऊसबोट
  
जेट्टीवरून दिसणारं दृश्य
    
     एव्हाना आमची हाऊसबोट तिथे येऊन धक्क्यापाशी उभी राहिली होती. आम्ही एकेक करून हाऊसबोटीत चढलो. 'हाऊसबोटीतल्या सगळ्या खोल्या बघून घ्या,' असं म्हणत  मालकीणबाईंनी स्वतः मला बोटीतल्या सगळ्या खोल्या दाखवल्या. ऑफीसमध्ये आमच्या ग्रुपचं नेमकं काय बोलणं झालंय, हे मला माहिती नसल्याने, मी वरचेवर नजर टाकून खोल्या पाहिल्या आणि सगळं ठीक आहे म्हणून माझी पसंती दर्शवली. मग मालकीणबाईंनी डेकवर येत आम्हांला 'ही बोट तुमच्या घरासारखीच समजा आणि चपलाबूट डेकवर एका ठिकाणी ठेवा,' अशी सूचना देत आमचा निरोप घेतला. एव्हाना बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांनी आमचं सामान बोटीवर चढवलं होतं आणि पावणेबाराच्या सुमारास बोट चालू केली होती.

आमची हाऊसबोट चालू झाली आणि आजूबाजूला असा नजारा दिसायला लागला.
   
     आम्ही आमचं सामान आपापल्या खोल्यांमध्ये ठेवलं. आमच्या खोल्यांमध्ये डबलबेड, सामान ठेवण्यासाठी एका कोपऱ्यात एक लाकडी कपाट, एक छोटं टेबल, आरसा आणि बेडपाशी दोन्ही भिंतींजवळच्या कोपऱ्यात ठोकलेली एकेक फळी असं मर्यादीत फर्निचर होतं. त्याशिवाय प्रत्येक खोलीत एसी होता, पंखाही होता, डासांचा त्रास होऊ नये म्हणून आॅलआऊट ठेवलेलं होतं आणि खोलीला अॅटॅॅच असलेलं छोटं टाॅयलेट होतं. टाॅयलेटमध्ये शॉवर होता, पण गरम पाण्याची सोय नव्हती. खोल्या पाहतांना सुरूवातीला लक्षात आलं नव्हतं, पण प्रत्येक खोलीतलं बेडवर ठेवलेलं ब्लँकेट आकाराने अगदीच लहान होतं आणि फक्त एकाच खोलीत एकच साबण देण्यात आला होता. आमच्या सगळ्यांकडे प्रवासात गरज पडली तर म्हणून छोटे साबण जवळ ठेवलेले असल्याने आमची अडचण झाली नाही. आमच्या खोल्यांबाहेर असलेल्या पॅसेजमध्ये एक कॉमन बेसिन होतं, तिथे मात्र लिक्विड हँडवॉशची मोठी बाटली ठेवलेली होती. पॅसेजच्या एका बाजूला हाऊसबोटीतलं किचन होतं आणि दुसऱ्या बाजूला आम्हांला बसण्यासाठी डेक होता. डेकवर मध्ये डायनिंग टेबल होतं, डेकच्या कडेला बसण्यासाठी कुशन लावलेल्या सीट्स होत्या. रात्री सिनेमा बघायचा असल्यास व्हिडीओची सोय होती. आम्ही सामान आत ठेवून डेकवर आलो आणि बाहेर दिसणारं दृश्य बघायला लागलो.

     आमची बोट जसजशी कालव्यातल्या त्या पाण्यातून पुढे सरकायला लागली, तशा कालव्यातल्या बाकीच्या हाऊसबोटीही दिसायला लागल्या. प्रत्येक हाऊसबोटीला नारळाच्या झावळ्यांपासून बनवलेल्या चटयांनी निरनिराळ्या पद्धतीने शाकारून वेगवेगळं स्वरूप दिलेलं होतं. अशा पद्धतीने सजवलेली प्रत्येक हाऊसबोट बघण्याजोगी होती. बहुतेक हाऊसबोटींमध्ये दोन, तीन किंवा चार बेडरूमची सोय दिसत होती. काही हाऊसबोटी दुमजली होत्या, त्यातल्या काहींचा वरचा अर्धा डेक ओपन होता.

आमच्या हाऊसबोटीशी स्पर्धा करणारी ही हाऊसबोट!
  
     बोटींच्या डेकवर बसलेले प्रवासी समोरच्या बोटीतल्या लोकांना हात हलवून प्रतिसाद देत होते, काहीजण बोटींचे फोटो काढत होते. आमच्या हाऊसबोटीतही काहीजण उत्साहाने फोटो काढत होते. मी मात्र माझ्या कॅॅमेऱ्यात सेल नाहीत, म्हणून शांत बसले होते, कितीतरी चांगले शॉट्स मी गमावले होते. आता आम्ही हळूहळू बॅकवाॅटरच्या मुख्य प्रवाहाच्या दिशेने चाललो होतो. बॅकवाॅटरच्या काठावर नारळांच्या झाडांच्या बनात, हिरवाईने नटलेल्या जमिनीवर उभी असलेली हॉटेल्स आणि घरं दिसत होती. हिरव्या पार्श्वभूमीवर बॅकवाॅटरच्या पाण्यात चालणाऱ्या हाऊसबोटींचं दृश्य मनाला सुखावत होतं. आम्ही ते बघण्यात गुंग असतांना बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांपैकी एकाने आम्हांला वेलकम ड्रिंक म्हणून एक शीतपेय आणून दिलं. शीतपेयाचा आस्वाद घेऊन आम्ही पुन्हा आजूबाजूचं दृश्य पाहण्यात मग्न झालो.

    
  

     दुपारी पावणेदोनच्या सुमारास बोटीच्या चालकाने आमची बोट एका ठिकाणी काठापाशी थांबवली आणि तिथल्या झाडाला बोटीवरची दोरी गुंडाळून ठेवली. आमचं जेवण व्हायचं होतं, त्यासाठी बहुधा बोट थांबवली होती. आमचं जेवण येईपर्यंत आम्ही बोटीच्या डेकवर लावलेल्या सर्व सूचना काळजीपूर्वक वाचून काढल्या. त्या सूचनांनुसार 'आमची बोट सकाळी साडेदहा ते संध्याकाळी साडेपाच या वेळातच चालू राहणार होती, त्यानंतर संध्याकाळी मासेमारीचे ट्राॅलर्स चालत असल्याने आमची बोट एका ठिकाणी थांबवून ठेवण्यात येणार होती. सकाळी आठ वाजता जेट्टीकडे परतण्यासाठी बोट पुन्हा चालू होणार होती.' तिथे अजून एक महत्त्वाची सूचना लिहिलेली होती, ती म्हणजे 'बोटीवरचं पाणी, वीज इत्यादी साधनं मर्यादीत असल्याने आवश्यकता असेल, तेव्हाच त्यांचा वापर करावा. नळ नीट बंद करावेत. खोलीत कोणी नसतांना उगीचच त्या खोलीतले लाईट, पंखे चालू ठेवू नयेत.' त्याशिवाय तिथे 'लाईफ जॅकेटचा वापर कसा करावा' याचं सचित्र प्रात्यक्षिकही लावलेलं होतं.

जेवणासाठी बोटीने थांबा घेतला, तेव्हा आभाळ असं भरून आलं होतं.
             
     त्या सूचना वाचून होईपर्यंत आमच्या जेवणाची मांडामांड चालू झाली होती. जेवणासाठी काचेच्या डीश, काचेचे बाऊल वापरलेले होते. दाल, भात, फ्रेंचबीन्सची भाजी, कोबीची भाजी, पोळी, पापड, सॅलड, दही असे सगळे पदार्थ आणून वाढले गेले. आम्ही आधी हाऊसबोटीवरच्या जेवणाबद्दल तक्रारी ऐकल्या होत्या, पण आम्हांला वाढलेलं जेवण समाधानकारक होतं. आम्ही जेवत असतांनाच आकाशात एक वीज चमकलेली दिसली आणि पाठोपाठ हलकासा पाऊस पडायला सुरूवात झाली. पावसाचा जोर वाढायला लागला, तसं बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांनी डेकभोवती गुंडाळलेले जाड कापडाचे पडदे खाली सोडले. पण पावसाचा जोर वाढला होता, जोरात विजा कडकडायला लागल्या होत्या. आमची बोट तशी मोकळ्या आभाळाखाली असल्याने एखादी वीज बोटीवर कोसळली तर काय या विचाराने आमच्या जीवाचं पाणीपाणी होत होतं. बॅकवाॅटरचं पाणी किती खोल आहे, हेही आम्हांला माहिती नव्हतं. विजांच्या भीतीने सगळ्यांनी आपापले मोबाईल फोन बंद करून ठेवले होते. मध्येच कुठेतरी वीज कोसळल्यासारखा आवाज आला. काहीशा धास्तीत आम्ही आमची जेवणं उरकली, पण पाऊस अजून थांबला नव्हता.

     आमची जेवणं झाली, तरी बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांची जेवणं अजून व्हायची होती. त्यांची जेवणं होईपर्यंत विजा चमकणं कमी झालं. आमची बोट चालू झाल्यावर पाऊसही हळूहळू निवळला. आमची बोट आता एखाद्या सरोवरासारख्या भासणाऱ्या बॅकवाॅटरच्या प्रवाहात आली होती, तिथे अधूनमधून दिसणाऱ्या जलपर्णीच्या झुडुपांमुळेच ते बॅकवाॅटर आहे, हे कळत होतं, नाहीतर तो प्रवाह समुद्राचा आहे, असाच आभास होत होता. माझ्याकडे फोटो काढायला कॅमेरा नसल्याने नुसतं बसून आजूबाजूचं दृश्य पाहण्यापेक्षा त्याच्यासोबत आयपाॅडवर गाणी ऐकावीत या विचाराने मी पर्समध्ये आयपाॅड शोधायला लागले, पण आयपाॅड सापडेना. 'तो चुकून कोणाच्या तरी बॅगेत ठेवला गेला असेल,' अशी माझी समजूत काढत बाकीच्यांनी 'बोट थांबल्यावर आयपाॅड शोधू' असं सांगत मला स्वस्थ बसण्याचा सल्ला दिला. मी काहीशा अस्वस्थ मनस्थितीतच स्वस्थ बसले.

बोट चालू झाल्यावरही काहीवेळ असा हलका पाऊस पडतच होता!
    
अफाट समुद्रासारख्या भासणाऱ्या बॅकवाॅटरमधली ही छोटीशी होडी
     
     म्हांला पाण्यात मध्येच काही सीगलसारखे पक्षी दिसत होते. आमच्या त्या प्रवासात आम्हांला प्रवाशांची वाहतूक करणाऱ्या काही बोटी दिसल्या, तिथल्या बसवाहतुकीपेक्षाही त्या प्रवासी बोटींचं तिकीट स्वस्त होतं. तिथून पुढे शेतीची बेटं असलेल्या नयनरम्य भागात आमची बोट गेली आणि त्या बेटांच्या जवळून प्रवास करत बोटीने मार्ग बदलला. आता बोट पुन्हा काठावरच्या वस्तीजवळून जात होती. संध्याकाळी साडेचारच्या सुमाराला आम्हांला चहा आणि तांदुळाच्या पिठात तळलेली कांद्याची भजी दिली गेली. चहा देणाऱ्या कर्मचाऱ्याने आम्हांला वाचण्यासाठी एक पत्रक डायनिंग टेबलवर ठेवलं, संध्याकाळी कोणाला मसाज करून घ्यायचा असेल, तर त्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या मसाजचे दर त्या पत्रकावर दिलेले होते. मसाजसाठी छोट्या बोटीतून दुसरीकडे नेलं जातं, असं समजलं, पण आम्हांला कोणाला त्यात रस नसल्याने आम्ही त्यासाठी नकार दिला.

    
     
      
प्रवासी वाहतूक करणारी बोट
    
     आमची बोट काठावरच्या वस्तीजवळून जात असल्याने पुन्हा आम्हांला काठावरची नारळाची झाडं, हिरवीगार बनं, त्यात लपलेली घरं दिसायला लागली होती. मध्येच वरच्या बाजूने गेलेल्या लांबलचक तारा दिसत होत्या, त्या तारांवर बसलेले खंड्या पक्षी पाण्यात सूर मारून मासे पकडत आपलं दर्शन देत होते. पावणेसहा वाजेपर्यंत बोट चालकाने आमची बोट काठाजवळ आणून एका ठिकाणी उभी केली. तिथे आजूबाजूला इतरही बऱ्याच बोटी उभ्या केलेल्या दिसत होत्या, तो बोटींचा नेहमीचा थांबा असावा. काठावर आमच्या बोटींपासून जेमतेम चारपाच फूट अंतरावर काही घरं होती, ती बोटीच्या पॅसेजमधून दिसत होती. त्या घरांपासून अगदी जवळ बोट उभी केल्यामुळे आम्हांला काही प्रायव्हसी उरली नाही, असंच वाटत होतं.

     बोट थांबल्यावर आम्ही आपापल्या खोल्यांमध्ये जाऊन आयपाॅड शोधायला लागलो. सगळ्यांच्या बॅगा पूर्ण उचकून पाहूनही आयपाॅड काही कुठे सापडला नाही. सगळं सामान मात्र पुन्हा नव्याने पॅक करावं लागलं. नीट खात्री करून घ्यावी म्हणून मी हॉटेलमध्येही फोन करून पाहिले, पण सगळी फोनाफोनी झाल्यावर तिथूनही नकारच मिळाला. आता हे निश्चित झालं होतं, की आदल्या दिवशी मला एखादी छोटी वस्तू खाली पडल्याचा जो आवाज आला होता, तो आवाज माझ्या आयपाॅडचाच होता, पण तेव्हा शोधूनही मला काय पडलं आहे, ते नेमकं कुठे पडलं आहे हे कळलं नव्हतं. आता कळून काही उपयोग नव्हता. नाही म्हंटलं, तरी मला आयपाॅड हरवल्याची हळहळ वाटलीच. मला तशी गाणी ऐकायची फारशी आवड नसल्याने मी तो आयपाॅड जास्त वापरलाही नव्हता. या ट्रीपमध्येही तो दोनतीनदाच वापरला गेला होता. (आता मात्र तो आयपाॅड हरवला हे एका अर्थी बरंच झालं, असं वाटतंय.)

     सगळं सामान लावून झाल्यावर जरावेळ आम्ही शांतपणे नुसतेच खोलीत बसलो होतो. असं नुसतंच बसून राहण्याचा आम्हांला कंटाळा आला होता. खरंतर हाऊसबोटीत रात्री मुक्काम करायच्या ऐवजी दिवसभर बोटीतून फिरून संध्याकाळी एखाद्या हॉटेलमध्ये मुक्काम केला असता, तर आजूबाजूला फिरता तरी आलं असतं आणि मला तेच जास्त सोयीस्कर वाटत होतं. आता नुसतंच बसून राहण्याऐवजी व्हिडिओवर एखादा सिनेमा बघावा असा विचार करून मी बोटीच्या चालकाला त्याबद्दल विचारलं. तो म्हणाला, की "तुम्हांला सिनेमा बघायचा असेल, तर बघा, पण त्यामुळे बोटीवर डास येतील." मला त्याच्या बोलण्यातलं गांभीर्य कळलं नाही, त्यामुळे मी त्याला सिनेमा लावून द्यायला सांगितलं आणि सगळ्यांना सिनेमा बघण्यासाठी बोलवून आणलं. त्यासाठी आम्ही आमच्या खोल्यांची दारं लावून आलो होतो.

     त्या माणसाने आधी डेकवरचे सगळे पडदे खाली ओढले आणि शक्य तितका डेक झाकून घेतला, तरी चालकाच्या बाजूचा डेकचा भाग उघडाच होता. मग आम्ही तिथे असलेल्या सिनेमांच्या सीडीज पाहिल्या. बहुतेक सगळ्या सीडीज मल्याळी सिनेमांच्या होत्या. एका सीडीवर 'हिंदी मूव्ही' इतकंच लिहिलेलं दिसलं, पण सिनेमाचं नाव लिहिलेलं नव्हतं. ती सीडी लावण्याआधी आम्ही आमच्याकडच्या यूएसबीवरचा सिनेमा त्या व्हिडिओ प्लेयरवर लागतोय का, ते पाहिलं, पण त्या फाॅरमॅॅटमधला सिनेमा तिथल्या व्हिडिओ प्लेयरवर लागत नव्हता. त्यामुळे नाईलाजाने हिंदी मूव्ही असा उल्लेख केलेली सीडी आम्हांला लावावी लागली. अक्षय कुमार, जॉनी लिव्हर, श्रेयस तळपदे इत्यादी नटांनी काम केलेला तो तथाकथित विनोदी सिनेमा इतका वाईट होता, की दुसरा काही पर्याय नाही म्हणून नाइलाजाने आम्ही त्या सिनेमाने आमची करमणूक करून घेत होतो.

     सिनेमा चालू झाल्यावर थोड्याच वेळात टीव्ही स्क्रीनच्या प्रकाशाने आकर्षित होऊन अनेक छोटे छोटे डास बोटीवर यायला लागले. डास येणार याचा अंदाज असल्याने आणि हवेत गारवा असल्याने आम्ही सगळेजण आधीच व्यवस्थित स्वेटर घालून, शाली घेऊन बसलो होतो, त्यामुळे आम्हांला डास चावले नाहीत, पण कानाभोवती सतत डासांची गुणगुण जाणवत होती. थोड्या वेळाने असंख्य डासांनी आमच्यासमोरचं डायनिंग टेबल भरून गेलं, वरच्या दिव्यावरही डासांचा थवा बसलेला दिसत होता. तिकडे किचनमध्ये रात्रीच्या जेवणाची तयारी चालू होती. थोड्याच वेळात त्यांचा माणूस जेवण घेऊन येतो, म्हणून सांगायला आला. इकडे डायनिंग टेबल तर सगळं डासांनी भरून गेलेलं होतं, ते अतिशय किळसवाणं वाटत होतं. मग आम्ही एका खोलीतलं आॅलऊट आणून तिथे असलेल्या एका रिकाम्या प्लगमध्ये लावलं. काही मिनिटांत बरेचसे डास पळून गेले.

     डास कमी झाले आणि वाढपी जेवण घेऊन आला. रात्रीच्या जेवणात फक्त दाल, भात, दोन भाज्या आणि पोळी यांचाच समावेश होता. आॅलऊट लावल्यानंतरही जे चिवट डास पळून गेले नव्हते, ते डास आता जेवणाभोवती फिरायला लागले होते. जेवतांना ताटात डास येऊ नये याची काळजी घेत आम्ही पटापट जेवण आटोपलं.

     जेवण झाल्यावर थोडा वेळ आम्ही सिनेमा पाहिला असेल, तेवढ्यात अचानक लाईट गेले. रात्रीच्या वेळचा हा वीजप्रवाह बहुधा काठावरून घेतलेला असावा, कारण आसपासच्या सगळ्याच बोटींवरचे लाईट गेले होते. आमच्या बोटीवर लगेच जनरेटरचा विद्युतपुरवठा सुरू झाला. आमच्यापैकी काहीजणांना अजूनही राहिलेला सिनेमा बघायचा होता, पण एकतर पावसाळी वातावरण, त्यामुळे किती वेळ लाईट बंद राहतील याचा अंदाज नाही, म्हणून उगीच जनरेटरची वीज वाया न घालवता आपापल्या खोल्यांमध्ये जाऊन (नेहमीपेक्षा लवकरच) झोपायचा निर्णय आम्ही घेतला.

     आमच्या खोल्यांमधले एसी बोटीवरच्या कर्मचाऱ्यांकडून ऑपरेट होत होते. ते एसी कमी टेंपरेचर आणि जास्त ब्लास्टवर सेट केलेले होते. खरंतर हवेत गारवा असल्याने खोलीतले एसी लावले नसते तरी चाललं असतं, पण ते आमच्या हातात नव्हतं. त्यात रात्री केव्हाही लाईट जातील, तेव्हा जनरेटरवर चालणारे पंखे चालू असू द्यावे, म्हणून खोलीतले पंखेही लावले होते. त्या गारव्यात खोलीतलं लहान आकाराचं ब्लँकेट अगदीच अपुरं वाटत होतं आणि आम्हांला आमचे स्वेटर, शाल याचा वापर करावा लागला होता. मध्येच आलेल्या पाण्याच्या एखाद्या लाटेमुळे बोट हेलकावत होती.

Tuesday, September 8, 2015

केरळ ट्रीप - काही अनुभव - भाग - ५ - मुन्नार - रमणीय संध्याकाळ, अस्वस्थ रात्र

पुढे - 

     जेवण झाल्यावर ड्रायव्हरने आम्हांला तिथून मुन्नारच्या उद्यानामध्ये नेलं. (मुन्नारमध्ये ठिकठिकाणी शोभिवंत फुलझाडांनी सजलेल्या रोपवाटिकाही दिसतात, पण तिथे गेल्यावर झाडं विकत घेण्याचा मोह झाला, तर परतीच्या विमान प्रवासात ती झाडं बाळगण्याची कटकट होईल, याचा विचार करून मी कोणत्याही रोपवाटिकेत जाण्याचं टाळलं. उद्यानात फुलं बघून ती कसर काही प्रमाणात भरून निघणार होती.) उद्यानाचं प्रवेशशुल्क आणि उद्यानात कॅमेऱ्याने फोटो काढण्याचं शुल्क भरून आम्ही आमची तिकीटं घेतली आणि उद्यानात प्रवेश केला. तिथे सुरूवातीला वेगवेगळ्या प्रकारची फुलझाडं लावलेली होती, त्यांच्या फुलांचे फोटो काढत आम्ही रमतगमत पुढे निघालो. पुढे लाॅन लावलेलं होतं, तिथून मुन्नारच्या परिसरातले चहाचे मळे असलेले डोंगर दिसत होते. डोंगरांच्या शिखराभोवती धुकं दिसत होतं. ते दृश्य फार छान दिसत होतं.

मॅक्रो लेन्स वापरून काढलेला फुलांचा फोटो
  
  
साध्या लेन्सने काढलेल्या फोटोमधली लहान फुलं
  
मॅक्रो लेन्समुळे लहान कळ्याही अशा मोठ्या भासू लागल्या
  
  

     लाॅनवरच्या पायवाटेतून चालतांना आम्हांला पुढे बांधलेला छोटासा तलाव दिसला. त्या तलावात वॉटर झॉर्बिंगच्या खेळासाठी सोडलेला एक रिकामा पारदर्शक फुगा दिसला. त्या तलावाच्या काठावर बसून एक माणूस पंपाने अजून एक फुगा फुगवत होता, तिथे चारपाच जणांची गर्दी दिसत होती. तिथे काय चाललं आहे ते बघण्यासाठी मीही उत्सुकतेने तिकडे वळले.

     तलावापाशी जो फुगा फुगवला जात होता, त्या फुग्यात पाचसहा वर्षांची एक मुलगी एकटीच उभी होती, त्या मुलीचे आईवडील तलावाच्या काठापाशी उभे होते. सुरूवातीला ती मुलगी तिच्या आईवडीलांना फुग्यातून हात करून टाटा करत होती. जसा फुगा हवेने मोठा व्हायला लागला तसं त्या मुलीला त्या गोलाकार फुग्यात उभं राहणं कठीण व्हायला लागलं. मध्येच ती खाली घसरली आणि तिला पुन्हा नीट उभं राहता येईना, तेव्हा मात्र ती घाबरली आणि तिने फुग्यातच आईऽऽऽ करून मोठ्यानं भोकाड पसरलं. तिचं ते रडणं पाहून तिच्या आईवडीलांनी फुगा फुगवणाऱ्या माणसाला तिला बाहेर काढायला सांगितलं. त्या माणसाने तिला लगेच बाहेर काढलं, पण ती मुलगी घाबरलेली असल्याने तिचं रडणं काही कमी होईना. फुगा फुगवणाऱ्या माणसाने त्या मुलीच्या आईवडीलांना विचारलं, की फुगवलेल्या फुग्यात त्यांच्यापैकी कोणाला जायचं आहे का, तर त्या दोघांनीही नकार दिला. ज्यांची स्वतः त्या फुग्यात जायची तयारी नव्हती अशा त्या पालकांनी नेमका काय विचार करून त्यांच्या इतक्या लहान मुलीला एकटीला त्या फुग्यात पाठवलं असावं, हे काही मला समजेना. धन्य ते आईवडील आणि असे आईवडील लाभले म्हणून धन्य ती मुलगी!

   
   

     तिथून पुढे गेल्यावर मोकळ्या लॉनवर लहान मुलांसाठी झोके लावलेले दिसले. काही झोके झाडाला टांगलेले होते. तिथून जवळच बसण्यासाठी काही बाक ठेवलेले होते. तिथून थोड्या अंतरावर पुन्हा एक छोटा तलाव होता, त्या तलावाच्या मध्यभागी एक छत्रमंडप होता, त्या छत्रमंडपात जाण्यासाठी एका छोटा पूल तयार केलेला होता. तलावात कमळांची पानं पसरलेली दिसत होती. त्याच्यापुढे आम्ही गेलो नाही. उद्यानाच्या एका बाजूने एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत पाण्याचा प्रवाह वळवलेला होता. लॉनवर एकमेकांचे भरपूर फोटो काढत आम्ही त्या पाण्याच्या प्रवाहापर्यंत आलो. फोटो काढण्याच्या नादात माझ्या कॅमेऱ्याचे सेल संपले होते. अखेर उद्यान बंद होण्याच्या सुमारास आम्ही त्या उद्यानातून बाहेर पडलो. तोपर्यंत हलका पाऊस चालू झाला होता. आम्ही तिथल्या जवळच्या कॉफीशॉपमध्ये कॉफी घ्यायला गेलो आणि जोरात पाऊस सुरू झाला.

     कॉफी घेऊन आम्ही गाडीत बसलो आणि पावसाचा एकूण रागरंग पाहून आता कुठेही न जाता थेट हॉटेलवर जायचं असं ठरवून हॉटेलकडे निघालो. पाऊस मध्येच थांबत होता, मध्येच पुन्हा पावसाची रिपरिप चालू होती, ढगांचा कडकडाटही सौम्यपणे ऐकू येत होता. त्या दिवशी गाडीत आमच्या गप्पांमध्ये जेव्हा ग्लेनमोअर हॉटेलचा विषय निघाला, तेव्हा ड्रायव्हर म्हणाला, की 'ग्लेनमोअर हॉटेलला पार्किंगचा प्रॉब्लेम असल्याने त्यांची कंपनी त्या हॉटेलमध्ये प्रवाशांचं बुकींग करत नाही. पण ग्लेनमोअर हॉटेलपेक्षाही तीव्र चढावर असलेलं एक हॉटेल मुन्नारमध्ये आहे, तो तीव्र चढ चढून जे ड्रायव्हर त्या हॉटेलपर्यंत गाडी आणतात, त्या ड्रायव्हरना हॉटेलतर्फे फ्री जेवण दिलं जातं.' पुढे त्याने असंही सांगितलं, की 'ग्लेनमोअर हॉटेलचा कुक काल रात्रीच ते हॉटेल सोडून निघून गेला होता, त्याला पगार वाढवून हवा होता आणि मालक पगार वाढवायला तयार नव्हता. वास्तविक इतक्या कमी क्षमतेचं हॉटेल आणि तेही अशा उतारावर वसलेलं असतांना मालकाने निदान चांगल्या स्वयंपाकावर भर देणं आवश्यक होतं.' पुढे ड्रायव्हरने आम्हांला सूचना दिली, की 'आदल्या दिवशी ग्लेनमोअर हॉटेलमध्ये असलेले बाकीचे प्रवासी सकाळीच चेक आऊट करून निघणार होते आणि तिथे रात्री फक्त आमचा ग्रुपच असणार होता.'

     परतीचा प्रवास करून अखेर आमची गाडी काल जिथे थांबली होती, तिथे आली. तिथे आदल्या रात्रीप्रमाणेच लाऊडस्पीकरवर दणदणाटी सुरातलं गाणं लावलेलं होतं. तिथून हॉटेलवर फोन लावायचा प्रयत्न केला, तर तो लागेना. शेवटी ड्रायव्हरने त्याच्या जवळ असलेला हॉटेलचा दुसरा फोन लावून आमच्यासाठी गाडी पाठवायला सांगितली. हॉटेलच्या गाडीने आम्ही हॉटेलवर आलो, तेव्हा तिथे आमच्याशिवाय दुसरं कोणीच नसल्याने तो सगळा परिसर सुनासुना वाटत होता.

     दुसऱ्या दिवशी आम्हांला अलेप्पीला हाऊसबोटीतल्या मुक्कामासाठी जायचं असल्याने, ग्लेनमोअर हॉटेलमधून सकाळी साडेसातपर्यंत चेक आऊट करून निघणं आवश्यक होतं, तशी आगाऊ सूचना देण्यासाठी आम्ही रिसेप्शनवर गेल्यावर आम्हांला सांगण्यात आलं, की 'इतक्या सकाळी आम्हांला चहा आणि ब्रेकफास्ट मिळणार नाही.' इतक्या लवकर ब्रेकफास्ट मिळावा अशी आमचीही अपेक्षा नव्हती, त्यामुळे आम्ही त्यांना 'आम्हांला चहा आणि ब्रेड बटर इतकंच दिलं तरी चालेल,' म्हणून सांगितलं, तिथला माणूसही तेवढं देऊ असं म्हणाला. लगेच त्या माणसाने आम्हांला 'आता रात्रीच्या जेवणाचं काय?' हेही विचारलं. त्यावेळी जेमतेम साडेसात वाजले होते. आम्ही 'थोड्या वेळात जेवणाचं काय ते सांगतो' असं म्हणून आमच्या खोलीवर आलो.

     जरा वेळात फ्रेश होऊन आम्ही सगळे एकत्र जमलो आणि रात्रीच्या जेवणाची काय ऑर्डर द्यायची याचा विचार करायला लागलो. आमच्यापैकी काहीजणांना भूक होती, तर काहीजणांना दुपारचं जेवण उशीरा झाल्याने जेवायचं नव्हतं. शेवटी ज्यांना भूक होती त्यांच्यासाठी आलू पराठे, जिरा राईस आणि मटार पनीर अशी ऑर्डर दिली. थोड्याच वेळात हॉटेलचा माणूस आला आणि म्हणाला की 'पनीर असलेली कोणतीही भाजी देता येणार नाही.' मग त्याला आम्ही मेनूकार्डावरच्या दुसऱ्या भाजीचं नाव सुचवलं, तर तीही देता येणार नाही, म्हणून त्याने सांगितलं. शेवटी बऱ्याच चर्चेअंती आलू पराठा आणि जिरा राईस यांच्याबरोबर खाता येईल अशी ग्रेव्ही असलेली एक भाजी देता येईल, असं त्याने सांगितलं आणि आम्ही सुटकेचा निश्वास सोडला.

     जेवण तयार होऊन येईपर्यंत वाट बघतांना आम्हांला त्या हॉटेलवर फारच सुनंसुनं आणि अस्वस्थ वाटत होतं. तिथे आमच्याशिवाय दुसरं कोणी नव्हतं, हे एक कारण होतंच, त्यात आमच्या बुकींग केलेल्या कॉटेज एकमेकींना लागून नव्हत्या, मधल्या काही कॉटेज मोकळ्या होत्या हेही अजून एक कारण होतं. आमचं सगळं बुकींग एकाचवेळी न केल्याने असं झालं होतं. तशाच अस्वस्थ मनस्थितीत आम्ही सगळे डायनिंग हॉलमध्ये येऊन बसलो. जेवण ठीक होतं, फक्त बटाट्याच्या परोठ्यात बटाट्याशिवाय थोडा कांदाही घातलेला दिसत होता. आमचं जेवण होत असतांनाच हॉटेलची गाडी वरच्या रस्त्यावरून खाली आलेली दिसली आणि त्यातून काही बायका खाली उतरतांना दिसल्या. आता आम्हांला हॉटेलवर कोणाची तरी सोबत आहे असा विचार आम्ही करतोय, तोच अजून एक कार त्या रस्त्यावरून खाली आली आणि जीपमागे असलेल्या तीव्र उतारावर थांबली. त्या कारमधून एक मध्यमवयीन जोडपं आणि एक कृश अंगकाठीची वृद्ध स्त्री असे तिघे बाहेर आले. त्या वृद्ध स्त्रीला त्या तीव्र उतारावरून पाय पुढे टाकून खाली येता येईना. इतरांच्या मदतीने कशीबशी ती खाली उतरून आली. ते पाहून माझ्या मनात आलं, की हे हॉटेल वृद्ध लोक आणि अगदी तान्ह्या मुलांनी राहण्यायोग्य नाही.

     आमचं जेवण आटोपल्यावर मी तिथल्या गार्डनमध्ये थोडावेळ फिरत होते, तेव्हा मला मघाशी आलेले सगळेजण डायनिंग हॉलमध्ये बसलेले दिसले. त्यापैकी मध्यमवयीन जोडप्याबरोबर जी वृद्ध स्त्री होती, तिच्याबरोबरचे दोघेजण तिला मेनूकार्डावरचे कोणते पदार्थ उपलब्ध आहेत, ते सांगत होते. त्या दोघांचं बोलणं ऐकून तिच्या लक्षात आलं, की त्यादिवशी तिला खाण्यायोग्य असा एकही पदार्थ तिथे उपलब्ध होऊ शकणार नव्हता. मग त्या दोघांनी तिला दुसरं काहीतरी खाण्याबद्दल सुचवलं, त्यावर त्या स्त्रीने हातवारे करत, 'तुम्ही तुम्हांला काय हवं ते खा, मी इथे काही खाण्यापेक्षा उपास करेन,' अशा अर्थाचं काहीतरी बोलत, 'जय श्रीकृष्ण' म्हणून हात जोडले. दुर्दैवाने हॉटेलचा परिसरही असा होता, की बाहेर जाऊन काही खाऊन येणं सहज शक्य नसल्याने त्या बाईला खरोखर उपाशी रहावं लागणार होतं. वेबसाईटवरून हॉटेलचं बुकींग केलं जातं, तेव्हा अशा गोष्टींकडे हमखास दुर्लक्ष होतं.

     दुसऱ्या दिवशी सकाळी लवकर निघायचं असल्याने आम्ही लवकर झोपलो. मी ज्या खोलीत झोपले होते, त्या खोलीत रात्री दोन-अडीचच्या सुमारास एखादी गोष्ट विजेच्या तारेवर आपटल्यामुळे येतो तसा फटाक करून शाॅर्ट सर्कीट झाल्याचा आवाज आला आणि आमची झोप उडाली. तो आवाज ज्या लॅॅम्पशेडमधला दिवा लागत नव्हता त्याच लॅॅम्पशेडच्या दिशेने आला होता, पण तिथे बाहेर काही दिसत नव्हतं. थोड्या वेळात तिथे नेमकं काय झालं असेल, ते माझ्या लक्षात आलं, लॅॅम्पशेडमध्ये बल्ब नव्हता, म्हणून त्यातला दिवा लागत नव्हता. खोलीतल्या टू वे स्विचमुळे बहुधा त्या लॅॅम्पचं कोणतंतरी बटण चालू राहिलं असावं आणि खोलीत मुक्तपणे विहरणाऱ्या पतंगापैकी एखादा पतंग त्या लॅॅम्पच्या उघड्या होल्डरवर बसला असावा आणि त्यामुळे त्याला विजेचा झटका बसून शाॅर्ट सर्कीट झाल्याचा आवाज आला असावा. तो आवाज आल्यानंतर रात्री पुन्हा नीट झोप लागणं कठीणच होतं.